مرگ و زِند در آیین و رسم و رسومات سیستان/9

کد مطلب: 464683  |  تاريخ: پنج شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۸  |  ساعت: ۱۱:۳۲


مرگ و زِند در آیین و رسم و رسومات سیستان/9

آیین زِند - مراسم عروسی در سیستان - گرابَرده «گرا»- از خانوادۀ گرایش پارسی دری است و در سیستانی وقتی بخواهندبه کسی بگویند:«از این جا بگذر» میگویند:«از این جا گراشو» و «گرابرده» یعنی عروس خانم را خرامان خرامان به حجله بردن و آن چنین است که شرکت کنندگان در مراسم،هر قدم عروس را به سوی حجله به مبلغی و یا با هدیه ای میخرند که او در قبال آن مبلغ یا هدیه، گام بردارد.

شیوۀ این کار چنین است که عروس خانم در نزدیکیهای حجله یا خانۀ آینده اش پیاده می شود و دوش به دوش داماد می ایستد.در این موقع کسی از بزرگان قدم پیش میگذارد و ضمن اهدای هدیه یا مبلغی،از عروس خانم خواهش میکند به احترام او قدمی به سوی حجله و زندگی مشترک بر دارد. هدیه یا مبلغ مورد نظر را کسی که از پیش برای این کار مشخّص شده است میگیرد و بلند میگوید که عروس خانم، به احترام اهدا کننده گامی به پیش نهد و او هم چنین میکند و باز نفرات بعدی و بعدی می آیند و به نوبت گامهای عروس خانم را، گام به گام میخرند و به این ترتیب، عروس خانم آخرین گام ها را برداشته به خانۀ بخت می رود.مبلغ یا هدیه ای را که برای خرید گام های عروس می دهند.

 «پووَرداری» می گویندو این هم مرحله ای دیگر بود و هست،در همیاری خویشان و نزدیکان برای آغاز زندگی نوین زوجی جوان. همۀ مراسم« گرابرده» و« پو ورداری» با خواندن ترانه هایی همراه است که معروف ترین شان ترانۀ پارسی«دل به مهر حیدر» است،قصیدۀ کوتاهی که با دایره و در نعت و ستایش دوازده امام خوانده می شود.

 ترانه «اروس از آلم بالا میایه» (عروس از آن بالا بالا ها می‌آید) هم از دیگر ترانه های مخصوص مراسم «گرابرده» بوده است.

 خونه کرده (به حجله بردن)

 پس از ختم مراسم «گرا برده» بانوان محترم دو خانواده،عروس و داماد را به حجله برده، برتختی می نشاندند و تور یا چادر عروس را در برابر داماد از صورتش بر میداشتند و مدّتی به دایره نوازی وترانه خوانی می گذراندند،آنگاه حجله را برای عروس وداماد خلوت می کردند.

 از ترانه های معروفی که برای عروس و داماد در حجله میخواندند،ترانه یا غزل پارسی«تعال الله چه دولت دارم امشب–که آمددر برم دلدارم امشب» بود.

زفاف عروس و داماد و اعلام باکره بودن عروس خانم هم،باصدای تفنگی که به این مناسبت از پشت بام نواخته میشد،اعلام می شد.

نویسنده: استاد جواد محمدی خمک سکایی سیستانی

زهرا شاقوزایی

786


http://www.zananbaloch.ir/detail/News/464683/17

چاپ خبر