وبسایت خبری
امروز: سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸
آشنایی با مسائل حقوقی
کارگاه آموزشی حقوق در زابل برگزار شد
یکی از مسایل حقوقی در نظام خانوادگی اسلامی نفقه است. نفقه نوعی مسئولیت مالی است که با شرایط خاص خود بر عهده‌ی اشخاص گذاشته می‌شود، هر چند زن تمکن مالی نیز داشته باشد. وجوب نفقه بر مرد اسباب و دلایل مختلفی دارد که در یک نگاه کلی عبارتند از: زوجیت، خویشاوندی و بردگی.

به گزارش خبرنگار کانون فرهنگی زنان سیستان، در تاریخ 25اردیبهشت ماه 98  به همت کانون فرهنگی زنان سیستان در راستای خدمت گزاری به جامعه بانوان ، کارگاه آموزشی حقوق (نفقه) با کارشناسی سرکار خانم فرحناز آذرسا و با حضور جمعی ازبانوان تشیع وتسنن در روستای فتح الله شهرستان نیمروز برگزار گردید.

نفقه:

یکی از مسایل حقوقی در نظام خانوادگی اسلامی نفقه است. نفقه نوعی مسئولیت مالی است که با شرایط خاص خود بر عهده‌ی اشخاص گذاشته می‌شود، هر چند زن تمکن مالی نیز داشته باشد. وجوب نفقه بر مرد اسباب و دلایل مختلفی دارد که در یک نگاه کلی عبارتند از: زوجیت، خویشاوندی و بردگی. شاید پرداختن به سبب اول که امروزه کانون بحث و چالش شده است بیشتر اهمیت داشته باشد؛ چه، امروزه زن ساعت‌های طولانی را در بیرون از منزل به کار و تلاش سپری می‌کند، گویی رسالت انسان پروری و تمدن سازی خویش را به بوته‌ی فراموشی سپرده و نسلها را از مهر و عطوفت محروم و فضای خانواده را از شفقت و دلگرمی تهی کرده است.

نفقه در کتب لغت به معانی زیر آمده است: بخشش و خرج کردن، خرج زندگانی خود و همسر و خانواده، آنچه در راه خدا به کسی بخشند، هزینه‌ها و مخارج خانواده، پول خرج شده.

در فقه اسلامی، نفقه عبارت است از فراهم نمودن نیازهای همسر اعم از خوراک و پوشاک و مسکن و خادم و نیاز به پزشک، گرچه زن خود نیز از تمکن مالی برخوردار باشد.

در قانون مدنی نفقه عبارت است از:

 طبق ماده ی ۱۱۰۷ ق.م ایران نفقه عبارت است از همه‌ی نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن .البسه .غذا .اثاث منزل و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و هر آن‌چه را به صورت عادت یا احتیاج لازمه‌ی زندگی وی باشد .

دلایل وجوب نفقه بر مرد:

1. دلایل قرآنی: آیات زیر به روشنی بر وجوب هزینه پردازی نیازهای زن توسط شوهر دلالت دارند:

1-1. ﴿وَ عَلیَ المولودِ لَهُ رِزقُهُنَّ وَ کِسوَتهُنَّ بِالمعروفِ لا تُکلَّفُ نَفسٌ إلاّ وُسعَها﴾

«بر آن‌کس که فرزند برای او متولد شده (یعنی پدر)لازم است خوراک و پوشاک مادران را (به اندازه‌ی توانایی) به گونه‌ی شایسته بپردازد. هیچ کس موظف به بیش از مقدار توانایی خود نیست».

2-1. ﴿وَ إن کُنَّ أُولاتِ حمَلٍ فَأنفِقُوا ﻋَﻠﻴﻬﻦّحتَّی ﻳﻀﻌﻦٌ حمَلَهُنَّ﴾

«و اگر(زنان مطلقه) باردار باشند، خرج و نفقه‌ی ایشان را بپردازید تا زمانی که وضع حمل می‌کنند».

آیه‌ی فوق بر وجوب نفقه‌ی زن طلاق داده شده‌ی حامله دلالت دارد، پس درمی‌یابیم که تأمین نیازهای همسر به طریق أولی واجب است.

3-1. ﴿الرِّجالُ قَوّامُونَ عَلی النِساءِ بمِا فَضَّلَ اللهُ بَعضَهُم علی بَعضٍ و بمِا أَنفَقُوا مِن أَموالهِم﴾

«مردان بر زنان سرپرستند (و در جامعه‌ی کوچک خانواده حق رهبری دارند) بدان خاطر که خداوند (برای نظام اجتماع، مردان را بر زنان در برخی از صفات برتری‌هایی بخشیده است و) بعضی را بر بعضی فضیلت داده است و نیز بدان خاطر که (معمولاً مردان رنج می‌کشند و پول به دست می‌آورند و) از اموال خود (برای خانواده) خرج می‌کنند».

با توجه به این آیه، شأن و ارزش مرد به خاطر عهده‌دار بودن امر سرپرستی، تهیه‌ی معاش و زندگی و صیانت از اعضای خانواده می‌باشد وگرنه برای مردی که احساس مسئولیت نمی‌کند و به خانواده توجهی ندارد، چه شأنی می‌توان قایل شد!

2. دلایلی از سنّت نبوی

1-2. از جابر بن عبدالله روایت شده است که رسول خدا (صلی الله علیه وسلم) در خطبه‌ی حجةالوداع ارشاد فرمود:

«إتقوا اللهَ فی النساءِ فإنَّکُم أخذتُمُوهُنَّ بأمانةِ اللهِ وَ استَحلَلتُم فُروجَهُنَّ بکلمَةِ اللهِ و لَهُنَّ ﻋﻠﻴﻜﻢ رِزقُهُنَّ وَ کِسوَتُهُنَّ بِالمَعروفِ».( 

«درباره‌ی حقوق زنان از خدا پروا دارید، زیرا شما آنان را به عنوان امانت الهی در اختیار گرفته‌اید و کامجویی از آنان را با کلمه‌ی الهی(عقد و نکاح) بر خود حلال ساخته‌اید؛ تأمین شایسته‌ی خوراک و پوشاک آنان بر عهده‌ی شماست».

2-2. همچنین هنگامی که هند دختر عتبه، همسر ابوسفیان نزد پیامبر آمد و عرض کرد:

« أنَّ هنداً امرأةَ أبی سفیانَ قالت لَه إنَّ أبا سُفیان رَجِلٌ شَحیحٌ لیَس یُعطینی مِنَ النَفَقةِ ما یَكفِینی و وَلدی إلاّ ما أخذتُ منهُ و هو لا یَعلَمُ فَقالَ خُذِی ما یَكفیكِ وَ وَلدَكِ بِالمعروفِ »

«ابوسفیان مرد خسیسی است و به اندازه ی کافی نیازهای من و پسرم را برآورده نمی‌کند و من مجبورم مقداری را پنهانی از او بردارم. پیامبر در پاسخ فرمود: به اندازه‌ی نیاز خودت و فرزندت بردار».

بنابراین حدیث، نفقه حق مادی زن می‌باشد؛ چه، اگر تأمین نفقه‌ی خانواده بر عهده‌ی مرد نمی‌بود، پیامبر دستور برداشتن بدون اجازه‌ی آن را به هند نمی‌داد.

علاوه بر این احادیث که نفقه را به عنوان حق زن عنوان می‌کنند، احادیث فراوانی نیز در بیان فضیلت انفاق و بخشش برای خانواده روایت شده است؛ از جمله:

«إذا أنفَقَ الرَّجُلُ عَلی أهلِهِ ﻳَﺤﺘﺴﺒُﻬﺎ فهُو لَه صَدَقةٌ».

«هنگامی‌که فرد بر خانواده‌اش انفاق می‌کند و از خداوند پاداش خیر آن‌را می‌خواهد، برای وی صدقه به‌شمار می‌آید».

«دﻳﻨﺎﺭٌأنفقتَهُ فی ﺳﺒﻳﻞ اللهِ و دﻳﻨﺎﺭٌأنفقتَهُ فِی رَقَبةٍ و دﻳﻨﺎﺭٌتَصدَّقتَ بِهِ علی ﻣﺴﻜﻴﻦٍ وَ دﻳﻨﺎﺭٌأنفقتَهُ علی أهلِکَ، أعظمُها أجراً الذی أنفقتَه عَلی أهلِکَ».

«دیناری که آن را در راه خدا می‌بخشی و دیناری که آن را در راه آزادسازی برده‌ای می‌دهی و دیناری که آن را به عنوان صدقه به مسکینی عطا می‌کنی و دیناری که آن را بر عیال و خانواده‌ات انفاق می‌کنی، از لحاظ اجر و پاداش، برترین آن است که بر خانواده‌ات می‌بخشی».

به حکم این نصوص، تأمین هزینه و مخارج زن بر عهده‌ی مرد نهاده شده است. در برخی از نصوص دیگر نیز، از کوتاهی در امر فراهم نمودن نفقه منع شده است. در حدیثی که از عبدالله بن عمروالعاص روایت شده، آمده است:

«کَفی˙ بالمَرم ءِ إثماً أن یضیعَ من القوت».

«همین گناه کافیست که فرد از تأمین قوت و نیاز خانواده دریغ کند».

اجماع علمای اسلامی نیز بر وجوب نفقه‌ی زن بر شوهر منعقد شده است.

به لحاظ عقلی نیز چون وظیفه‌ی اصلی زن رسیدگی به امور فرزندان و سر و سامان دادن خانواده می‌باشد، تهیه‌ی نیازمندی‌های خانواده از وظایف پدر به شمار می‌رود. مرد به عنوان چهره‌ی برجسته‌ی خانواده، وسایل و امکانات تربیت فرزندان و اداره‌ی منزل را برای زن فراهم می‌نماید، چه، از طریق مادران صالح می‌توان صلح و آزادی آفرید و خیر و سعادت را برای خانواده و جامعه به ارمغان آورد.

اگرچه در قانون مدنی و کیفری ایران نسبت به پرداخت نفقه تأکید بسیاری شده است تا به این وسایل مردان ملزم به پرداخت حق و حقوق شرعی و قانونی همسر خود باشند اما در مواردی نیز به آن‌ها اجازه داده شده است که از پرداخت آن خودداری کنند و مهم‌ترین چراغ سبز قانون مدنی برای ندادن نفقه به زن ماده ی ۱۱۰۸ ق.م است که می‌گوید هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود .

طبق این ماده عدم تمکین مجوزی برای ندادن نفقه است البته تمکین تابع عرف اقوام و نزدیکان است .

در اصطلاح قانونی یا حقوقی تمکین عبارت است از برآوردن نیازهای شوهر واجابت کردن خواسته‌های مشروع او .

یکی از موارد داشتن رابطه‌ی زناشویی است که در این مورد تنها به جز موارد خاص شرعی و بیماری یا درخواست‌های خلاف شوؤن اخلاقی یا مغایر با سلامت جسم و روح زن باید با همسر خود تمکین کند .

از موارد دیگر تمکین اقامت دراقامتگاه دایمی شوهر است یعنی زن برای دریافت نفقه باید در خانه‌ی شوهر زندگی کند مگر یک استثنا و آن این‌که در خود عقد ازدواج شرطی غیر از آن شده باشد که زن در منزل دیگری یا خانه‌ی دیگری زندگی کند .

آیا زن پس از طلاق هم مستحق نفقه است یا آن‌که نفقه‌ای به وی تعلق نمی‌گیرد .

ماده ۱۱۰۹ ق.م پاسخ این پرسش را به این صورت می‌دهد : زنی که طلاق رجعی گرفته ( طلاقی که تا مدتش تمام نشده است مرد می‌تواند رجوع کند ) در زمان عده‌اش که عده‌ی آن سه طهر است نفقه‌اش بر عهده‌ی مرد است مگر آن‌که طلاق در زمانی واقع شده باشد که زن تمکین تمکین نکرده باشد (نشوز کرده باشد ) اما اگر طلاق به دلیل فسخ نکاح یا طلاق بائن رخ داده باشد زن تنها در صورتی که حامله باشد تا زمانی که فرزندش به دنیا خواهد آمد حق نفقه دارد و در غیر از این مورد حق دریافت آن را ندارد .

قبل از آن‌که قانون مدنی در سال ۱۳۸۱ اصلاح شود زن پس از مرگ شوهرش نفقه‌ای دریافت نمی‌کرد اما با اصلاحیه‌ای که درهمین سال ۱۳۸۱ طبق ماده ۱۱۱۰ زن در ایامی که در عده‌ی وفات شوهرش است نفقه دریافت می‌کند و این نفقه در صورتی‌که مرد خودش دارایی داشته باشد از دارایی خودش و در غیر این صورت از اموال اقارب (اشنایان و خانوادهی فوت شده ) که پرداخت نفقه بر عهده‌ی آنان است تامین خواهد شد .

نفقه حق زن است و در صورت تمکین وی باید به او پرداخت شود و قانون ایران در این مورد به شدت سخت گیری می‌کند چرا؟ چون که در صورت عدم پرداخت آن زن ممکن است دچار عسر و عرج شده و خدای ناکرده به فساد بیا فتد به این دلیل قانون این حق را به زن داده است که مطابق ماده ۱۱۱۱ق.م درصورت استنکاف شوهرش از دادن نفقه به دادگاه مراجعه کرده و دادخواست دریافت مهریه دهد که در این صورت دادگاه میزان نفقه را توسط کارشناسی که دادگاه تعیین می‌کند و مرد یا زوج را به دادن آن محکوم می‌کند .

اگر زن بدون دلیل موجه و بدون موافقت شوهر خانه را ترک کند و حتی در خانه‌ی پدر یا مادر خویش اقامت کند مرد می‌تواند ازدادن نفقه‌ی وی امتناع کند و آن را پرداخت نکند .

مورد دیگر الزام زن به حسن معاشرت با شوهر خویش است زنی که بدون دلیل موجه از تمکین خودداری و زن ناشزه یعنی نافرمان و خاطی نامیده می‌شود و در این صورت علاوه بر این‌که مرد از دادن نفقه معاف خواهد بود بلکه می‌تواند تقاضای طلاق وی را نیز از دادگاه بخواهد و می‌تواند تجدید فراش ( زن دیگر اختیار کند ) کند .

786

سرویس : استان
تاریخ : ۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۸:۴۱
کد خبر: ۴۵۷۹۱۸
 
ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

۱۳۹۸/۲/۳۱ - ۰۷:۰۳
روایت شهرام شکیبا از دیدار شب گذشته شاعران با رهبر انقلاب/ صداوسیما به شکل و شمایل بیش از فارسی دانستن اهمیت می‌دهد
مجری و برنامه‌ساز با سابقه تلویزیون، گفت: خیلی حسرت خوردم کاش خدمت‌شان عرض می‌کردم آقا! ما مجریان کاره‌ای نیستیم. الان اسپانسرها تصمیم می‌گیرند چه اتفاقی بیفتد و حتی مدیران هم کمتر ذی‌مسئله در این مو...
۱۳۹۸/۲/۳۱ - ۰۶:۵۸
برگزاری محفل انس با قران کریم در زاهدان برگزار شد
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی زنان بلوچ از زاهدان، به مناسبت ماه بهار قرآن، محفل انس با قرآن کریم با حضور بانوان قاری تشییع و تسنن و اعضای اصلی و افتخاری کانون و بسیجیان در حسینیه عاشقان ثا...
۱۳۹۸/۲/۳۰ - ۰۷:۰۶
یک تن و ۵۵۱ کیلو مواد مخدر در زاهدان کشف شد
فرمانده انتظامی سیستان و بلوچستان از دستگیری ۲ قاچاقچی و کشف یک تن و ۵۵۱ کیلوگرم مواد مخدر در شهرستان زاهدان خبر داد.
۱۳۹۸/۲/۳۰ - ۰۷:۰۳
سازمان بسیج مداحان بالغ بر 500 شهید را تقدیم انقلاب کرده است
مسئول سازمان بسیج مداحان کشور گفت: سازمان بسیج مداحان بالغ بر 500 شهید مداح را در دقاع مقدس، دفاع از حرم، دفاع از وطن تقدیم انقلاب کرده است.
۱۳۹۸/۲/۳۰ - ۰۷:۰۲
۲۲ تن روغن خوراکی قاچاق در چابهار کشف شد
فرمانده انتظامی چابهار گفت: ۲۲ تن روغن خوراکی قاچاق در بازرسی از یک دستگاه تریلی در این شهرستان کشف شد.
۱۳۹۸/۲/۳۰ - ۰۷:۰۰
از 22 هزار بیمار فشار خونی استان سیستان و بلوچستان فقط 6 درصد فشار خون کنترل شده دارند
در طرح غربالگری فشار خون علاوه بر شناسایی بیماران دارای فشار خون، کنترل و بررسی وضعیت 22 هزار بیمار شناسایی شده و ارا ئه مراقبتها و اقدامات درمانی این بیماران از برنامه های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان...
۱۳۹۸/۲/۳۰ - ۰۶:۰۱
طرح همای رحمت، سفره مهربانی با توزیع غذای گرم بین نیازمندان ایرانشهر
توزیع بیش از 300 بسته غذای گرم که با مشارکت تعدادی از خیرین و نیکوکاران و داوطلبان جمعیت هلال احمر شهرستان ایرانشهر انجام شد.
۱۳۹۸/۲/۳۰ - ۰۶:۰۰
خوراکی‌های شادی ونشاط آور
بعضی خوراکی‌ها به آزاد شدن سروتونین در مغز کمک بیشتری می‌کنند. با این خوراکی‌های شادی‌بخش آشنا شوید و با گنجاندن آن‌ها در برنامه غذایی خود، در 100 ساعت آینده شادابی بیشتر را تجربه کنید.
۱۳۹۸/۲/۳۰ - ۰۶:۰۰
خواص درمانی و غذایی گوجه ‌فرنگى
گوجه ‌فرنگى ابتدا به ‌عنوان گیاه زینتى در باغچه ‌ها مورد استفاده قرار گرفت و به نام سیب طلایى یا سیب عشق معروف شد. مصرف گوجه ‌فرنگى به‌ عنوان نوعى سبزى از قرن نوزدهم میلادى به بعد شروع شد و بعد از جنگ...
۱۳۹۸/۲/۳۰ - ۰۵:۵۹
خواص دارویی برگ بو
برگ بو چیست؟ برگ بو به انگلیسی : Bay laurel و با نام علمی : (Laurus nobilis) گیاهی خوشبو و همیشه‌ سبز است که به صورت درختچه و درخت یافت می شود. برگ بو فواید زیادی برای بدن دارد. ما در این مطلب به طور ...

پربننده ترین ها

پر بحث ترینها

۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۷:۱۷
توصـيـه‌هـاي سـحـري
1.وعده سحري، معادل ناهاري است كه در روزهاي عادي مي‌‌خورديد؛ يعني انواع غذاهاي برنجي را مي‌توانيد در اين وعده بگنجانيد.
۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۶:۵۳
رهبرانقلاب: من با شاهنامه مأنوسم، فرودسی ایران را سروده اما با دید یک مسلمان شیعه
حکمت قرآنی، همان حکمت ملی بومی و ایرانی ماست. این مفاهیم می‌تواند در این نقشها و تابلوها بیاید و وسیله‌یی بشود برای گسترش عالی‌ترین و زیباترین و سازنده‌ترین و مفیدترین و پُربهره‌ترین مفاهیم.
۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۸:۴۱
کارگاه آموزشی حقوق در زابل برگزار شد
یکی از مسایل حقوقی در نظام خانوادگی اسلامی نفقه است. نفقه نوعی مسئولیت مالی است که با شرایط خاص خود بر عهده‌ی اشخاص گذاشته می‌شود، هر چند زن تمکن مالی نیز داشته باشد. وجوب نفقه بر مرد اسباب و دلایل مخ...
۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۷:۲۴
بامیه خوشمزه مخصوص ماه رمضان
موادلازم 1.اب یک لیوان,2.روغن جامد پنجاه گرم,3.شربت بامیه یک ق غ,4.ارد یک لیوان و نیم,5.تخم مرغ دو الی سه عدد 6.وانیل یک چهارم ق چ,7.بیکینگ پودر یک قاشق چایخوری
۱۳۹۸/۲/۲۹ - ۰۸:۰۳
خاصيتهای شگفت‌انگيز خوردن آب گرم موقع افطار
کبد را شستشو میدهد - دهان را خوشبو می سازد - معده را شستشو میدهد - آرام کننده رگهای به هیجان آمده است - حرارت معده را فرو می نشاند
۱۳۹۸/۲/۲۹ - ۰۶:۲۶
سنت‌های رمضان در بلوچستان
اهل سنت سیستان و بلوچستان در ماه مبارک رمضان آداب و رسوم خاصی دارند که یکی از آن‌ها اقامه نماز ۲۰ رکعتی با عنوان «نماز تراویح» است که از منظر اهل سنت فضایل زیادی دارد.
۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۷:۲۹
گروه های غذایی در ماه رمضان
ماه رمضان، ماه نیایش با خداست. بهتر است با استفاده از اصول تغذیه ای زیر احساس ضعف ناشی از نخوردن غذا را در خود از بین ببریم تا بتوانیم به خوبی عبادت کنیم.
۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۷:۲۲
اصول تغذيه و رعايت مزاج در بهار
خوراکی‌های سازگار و ناسازگار در بهار *سازگار سبزي‌ها و دانه‌ها: سماق، تره، كلم، گشنيز، باقالي، لوبيا، گوجه‌فرنگي، شاهدانه، جو سياه، عدس، بادمجان، خشخاش، تمشك، غوره، خرمالو كال، چاي و قهوه.
۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۶:۴۲
کمترین کار ما زنده نگهداشتن یاد و خاطره سوم خرداد و کار بزرگ دلاور مردان اسلام است.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی کانون فرهنگی زنان بلوچ از خاش ‌به نقل از روابط عمومی فرمانداری، سه شنبه ۲۴ اردیبهشت ماه جلسه ستاد گرامیداشت آزاد سازی خرمشهر و سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی (ره) با...
۱۳۹۸/۲/۳۱ - ۰۶:۵۸
برگزاری محفل انس با قران کریم در زاهدان برگزار شد
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی زنان بلوچ از زاهدان، به مناسبت ماه بهار قرآن، محفل انس با قرآن کریم با حضور بانوان قاری تشییع و تسنن و اعضای اصلی و افتخاری کانون و بسیجیان در حسینیه عاشقان ثا...