وبسایت خبری
امروز: شنبه ۲۹ تیر ۱۳۹۸
آشنایی با مسائل حقوقی
کارگاه آموزشی حقوق در زابل برگزار شد
یکی از مسایل حقوقی در نظام خانوادگی اسلامی نفقه است. نفقه نوعی مسئولیت مالی است که با شرایط خاص خود بر عهده‌ی اشخاص گذاشته می‌شود، هر چند زن تمکن مالی نیز داشته باشد. وجوب نفقه بر مرد اسباب و دلایل مختلفی دارد که در یک نگاه کلی عبارتند از: زوجیت، خویشاوندی و بردگی.

به گزارش خبرنگار کانون فرهنگی زنان سیستان، در تاریخ 25اردیبهشت ماه 98  به همت کانون فرهنگی زنان سیستان در راستای خدمت گزاری به جامعه بانوان ، کارگاه آموزشی حقوق (نفقه) با کارشناسی سرکار خانم فرحناز آذرسا و با حضور جمعی ازبانوان تشیع وتسنن در روستای فتح الله شهرستان نیمروز برگزار گردید.

نفقه:

یکی از مسایل حقوقی در نظام خانوادگی اسلامی نفقه است. نفقه نوعی مسئولیت مالی است که با شرایط خاص خود بر عهده‌ی اشخاص گذاشته می‌شود، هر چند زن تمکن مالی نیز داشته باشد. وجوب نفقه بر مرد اسباب و دلایل مختلفی دارد که در یک نگاه کلی عبارتند از: زوجیت، خویشاوندی و بردگی. شاید پرداختن به سبب اول که امروزه کانون بحث و چالش شده است بیشتر اهمیت داشته باشد؛ چه، امروزه زن ساعت‌های طولانی را در بیرون از منزل به کار و تلاش سپری می‌کند، گویی رسالت انسان پروری و تمدن سازی خویش را به بوته‌ی فراموشی سپرده و نسلها را از مهر و عطوفت محروم و فضای خانواده را از شفقت و دلگرمی تهی کرده است.

نفقه در کتب لغت به معانی زیر آمده است: بخشش و خرج کردن، خرج زندگانی خود و همسر و خانواده، آنچه در راه خدا به کسی بخشند، هزینه‌ها و مخارج خانواده، پول خرج شده.

در فقه اسلامی، نفقه عبارت است از فراهم نمودن نیازهای همسر اعم از خوراک و پوشاک و مسکن و خادم و نیاز به پزشک، گرچه زن خود نیز از تمکن مالی برخوردار باشد.

در قانون مدنی نفقه عبارت است از:

 طبق ماده ی ۱۱۰۷ ق.م ایران نفقه عبارت است از همه‌ی نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن .البسه .غذا .اثاث منزل و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و هر آن‌چه را به صورت عادت یا احتیاج لازمه‌ی زندگی وی باشد .

دلایل وجوب نفقه بر مرد:

1. دلایل قرآنی: آیات زیر به روشنی بر وجوب هزینه پردازی نیازهای زن توسط شوهر دلالت دارند:

1-1. ﴿وَ عَلیَ المولودِ لَهُ رِزقُهُنَّ وَ کِسوَتهُنَّ بِالمعروفِ لا تُکلَّفُ نَفسٌ إلاّ وُسعَها﴾

«بر آن‌کس که فرزند برای او متولد شده (یعنی پدر)لازم است خوراک و پوشاک مادران را (به اندازه‌ی توانایی) به گونه‌ی شایسته بپردازد. هیچ کس موظف به بیش از مقدار توانایی خود نیست».

2-1. ﴿وَ إن کُنَّ أُولاتِ حمَلٍ فَأنفِقُوا ﻋَﻠﻴﻬﻦّحتَّی ﻳﻀﻌﻦٌ حمَلَهُنَّ﴾

«و اگر(زنان مطلقه) باردار باشند، خرج و نفقه‌ی ایشان را بپردازید تا زمانی که وضع حمل می‌کنند».

آیه‌ی فوق بر وجوب نفقه‌ی زن طلاق داده شده‌ی حامله دلالت دارد، پس درمی‌یابیم که تأمین نیازهای همسر به طریق أولی واجب است.

3-1. ﴿الرِّجالُ قَوّامُونَ عَلی النِساءِ بمِا فَضَّلَ اللهُ بَعضَهُم علی بَعضٍ و بمِا أَنفَقُوا مِن أَموالهِم﴾

«مردان بر زنان سرپرستند (و در جامعه‌ی کوچک خانواده حق رهبری دارند) بدان خاطر که خداوند (برای نظام اجتماع، مردان را بر زنان در برخی از صفات برتری‌هایی بخشیده است و) بعضی را بر بعضی فضیلت داده است و نیز بدان خاطر که (معمولاً مردان رنج می‌کشند و پول به دست می‌آورند و) از اموال خود (برای خانواده) خرج می‌کنند».

با توجه به این آیه، شأن و ارزش مرد به خاطر عهده‌دار بودن امر سرپرستی، تهیه‌ی معاش و زندگی و صیانت از اعضای خانواده می‌باشد وگرنه برای مردی که احساس مسئولیت نمی‌کند و به خانواده توجهی ندارد، چه شأنی می‌توان قایل شد!

2. دلایلی از سنّت نبوی

1-2. از جابر بن عبدالله روایت شده است که رسول خدا (صلی الله علیه وسلم) در خطبه‌ی حجةالوداع ارشاد فرمود:

«إتقوا اللهَ فی النساءِ فإنَّکُم أخذتُمُوهُنَّ بأمانةِ اللهِ وَ استَحلَلتُم فُروجَهُنَّ بکلمَةِ اللهِ و لَهُنَّ ﻋﻠﻴﻜﻢ رِزقُهُنَّ وَ کِسوَتُهُنَّ بِالمَعروفِ».( 

«درباره‌ی حقوق زنان از خدا پروا دارید، زیرا شما آنان را به عنوان امانت الهی در اختیار گرفته‌اید و کامجویی از آنان را با کلمه‌ی الهی(عقد و نکاح) بر خود حلال ساخته‌اید؛ تأمین شایسته‌ی خوراک و پوشاک آنان بر عهده‌ی شماست».

2-2. همچنین هنگامی که هند دختر عتبه، همسر ابوسفیان نزد پیامبر آمد و عرض کرد:

« أنَّ هنداً امرأةَ أبی سفیانَ قالت لَه إنَّ أبا سُفیان رَجِلٌ شَحیحٌ لیَس یُعطینی مِنَ النَفَقةِ ما یَكفِینی و وَلدی إلاّ ما أخذتُ منهُ و هو لا یَعلَمُ فَقالَ خُذِی ما یَكفیكِ وَ وَلدَكِ بِالمعروفِ »

«ابوسفیان مرد خسیسی است و به اندازه ی کافی نیازهای من و پسرم را برآورده نمی‌کند و من مجبورم مقداری را پنهانی از او بردارم. پیامبر در پاسخ فرمود: به اندازه‌ی نیاز خودت و فرزندت بردار».

بنابراین حدیث، نفقه حق مادی زن می‌باشد؛ چه، اگر تأمین نفقه‌ی خانواده بر عهده‌ی مرد نمی‌بود، پیامبر دستور برداشتن بدون اجازه‌ی آن را به هند نمی‌داد.

علاوه بر این احادیث که نفقه را به عنوان حق زن عنوان می‌کنند، احادیث فراوانی نیز در بیان فضیلت انفاق و بخشش برای خانواده روایت شده است؛ از جمله:

«إذا أنفَقَ الرَّجُلُ عَلی أهلِهِ ﻳَﺤﺘﺴﺒُﻬﺎ فهُو لَه صَدَقةٌ».

«هنگامی‌که فرد بر خانواده‌اش انفاق می‌کند و از خداوند پاداش خیر آن‌را می‌خواهد، برای وی صدقه به‌شمار می‌آید».

«دﻳﻨﺎﺭٌأنفقتَهُ فی ﺳﺒﻳﻞ اللهِ و دﻳﻨﺎﺭٌأنفقتَهُ فِی رَقَبةٍ و دﻳﻨﺎﺭٌتَصدَّقتَ بِهِ علی ﻣﺴﻜﻴﻦٍ وَ دﻳﻨﺎﺭٌأنفقتَهُ علی أهلِکَ، أعظمُها أجراً الذی أنفقتَه عَلی أهلِکَ».

«دیناری که آن را در راه خدا می‌بخشی و دیناری که آن را در راه آزادسازی برده‌ای می‌دهی و دیناری که آن را به عنوان صدقه به مسکینی عطا می‌کنی و دیناری که آن را بر عیال و خانواده‌ات انفاق می‌کنی، از لحاظ اجر و پاداش، برترین آن است که بر خانواده‌ات می‌بخشی».

به حکم این نصوص، تأمین هزینه و مخارج زن بر عهده‌ی مرد نهاده شده است. در برخی از نصوص دیگر نیز، از کوتاهی در امر فراهم نمودن نفقه منع شده است. در حدیثی که از عبدالله بن عمروالعاص روایت شده، آمده است:

«کَفی˙ بالمَرم ءِ إثماً أن یضیعَ من القوت».

«همین گناه کافیست که فرد از تأمین قوت و نیاز خانواده دریغ کند».

اجماع علمای اسلامی نیز بر وجوب نفقه‌ی زن بر شوهر منعقد شده است.

به لحاظ عقلی نیز چون وظیفه‌ی اصلی زن رسیدگی به امور فرزندان و سر و سامان دادن خانواده می‌باشد، تهیه‌ی نیازمندی‌های خانواده از وظایف پدر به شمار می‌رود. مرد به عنوان چهره‌ی برجسته‌ی خانواده، وسایل و امکانات تربیت فرزندان و اداره‌ی منزل را برای زن فراهم می‌نماید، چه، از طریق مادران صالح می‌توان صلح و آزادی آفرید و خیر و سعادت را برای خانواده و جامعه به ارمغان آورد.

اگرچه در قانون مدنی و کیفری ایران نسبت به پرداخت نفقه تأکید بسیاری شده است تا به این وسایل مردان ملزم به پرداخت حق و حقوق شرعی و قانونی همسر خود باشند اما در مواردی نیز به آن‌ها اجازه داده شده است که از پرداخت آن خودداری کنند و مهم‌ترین چراغ سبز قانون مدنی برای ندادن نفقه به زن ماده ی ۱۱۰۸ ق.م است که می‌گوید هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود .

طبق این ماده عدم تمکین مجوزی برای ندادن نفقه است البته تمکین تابع عرف اقوام و نزدیکان است .

در اصطلاح قانونی یا حقوقی تمکین عبارت است از برآوردن نیازهای شوهر واجابت کردن خواسته‌های مشروع او .

یکی از موارد داشتن رابطه‌ی زناشویی است که در این مورد تنها به جز موارد خاص شرعی و بیماری یا درخواست‌های خلاف شوؤن اخلاقی یا مغایر با سلامت جسم و روح زن باید با همسر خود تمکین کند .

از موارد دیگر تمکین اقامت دراقامتگاه دایمی شوهر است یعنی زن برای دریافت نفقه باید در خانه‌ی شوهر زندگی کند مگر یک استثنا و آن این‌که در خود عقد ازدواج شرطی غیر از آن شده باشد که زن در منزل دیگری یا خانه‌ی دیگری زندگی کند .

آیا زن پس از طلاق هم مستحق نفقه است یا آن‌که نفقه‌ای به وی تعلق نمی‌گیرد .

ماده ۱۱۰۹ ق.م پاسخ این پرسش را به این صورت می‌دهد : زنی که طلاق رجعی گرفته ( طلاقی که تا مدتش تمام نشده است مرد می‌تواند رجوع کند ) در زمان عده‌اش که عده‌ی آن سه طهر است نفقه‌اش بر عهده‌ی مرد است مگر آن‌که طلاق در زمانی واقع شده باشد که زن تمکین تمکین نکرده باشد (نشوز کرده باشد ) اما اگر طلاق به دلیل فسخ نکاح یا طلاق بائن رخ داده باشد زن تنها در صورتی که حامله باشد تا زمانی که فرزندش به دنیا خواهد آمد حق نفقه دارد و در غیر از این مورد حق دریافت آن را ندارد .

قبل از آن‌که قانون مدنی در سال ۱۳۸۱ اصلاح شود زن پس از مرگ شوهرش نفقه‌ای دریافت نمی‌کرد اما با اصلاحیه‌ای که درهمین سال ۱۳۸۱ طبق ماده ۱۱۱۰ زن در ایامی که در عده‌ی وفات شوهرش است نفقه دریافت می‌کند و این نفقه در صورتی‌که مرد خودش دارایی داشته باشد از دارایی خودش و در غیر این صورت از اموال اقارب (اشنایان و خانوادهی فوت شده ) که پرداخت نفقه بر عهده‌ی آنان است تامین خواهد شد .

نفقه حق زن است و در صورت تمکین وی باید به او پرداخت شود و قانون ایران در این مورد به شدت سخت گیری می‌کند چرا؟ چون که در صورت عدم پرداخت آن زن ممکن است دچار عسر و عرج شده و خدای ناکرده به فساد بیا فتد به این دلیل قانون این حق را به زن داده است که مطابق ماده ۱۱۱۱ق.م درصورت استنکاف شوهرش از دادن نفقه به دادگاه مراجعه کرده و دادخواست دریافت مهریه دهد که در این صورت دادگاه میزان نفقه را توسط کارشناسی که دادگاه تعیین می‌کند و مرد یا زوج را به دادن آن محکوم می‌کند .

اگر زن بدون دلیل موجه و بدون موافقت شوهر خانه را ترک کند و حتی در خانه‌ی پدر یا مادر خویش اقامت کند مرد می‌تواند ازدادن نفقه‌ی وی امتناع کند و آن را پرداخت نکند .

مورد دیگر الزام زن به حسن معاشرت با شوهر خویش است زنی که بدون دلیل موجه از تمکین خودداری و زن ناشزه یعنی نافرمان و خاطی نامیده می‌شود و در این صورت علاوه بر این‌که مرد از دادن نفقه معاف خواهد بود بلکه می‌تواند تقاضای طلاق وی را نیز از دادگاه بخواهد و می‌تواند تجدید فراش ( زن دیگر اختیار کند ) کند .

786

سرویس : استان
تاریخ : ۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۸:۴۱
کد خبر: ۴۵۷۹۱۸
 
ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۵۳
برگزاری همایش پیاده روی و ویلچر رانی در شهرستان زابل + تصویر
همایش پیاده روی و ویلچر رانی به مناسبت هفته بهزیستی در شهرستان زابل برگزار شد
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۵۰
دیدار اعضای کانون فرهنگی زنان بلوچ با بانوان حوزه حضرت عایشه(رض)
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی زنان بلوچ از ایرانشهر، به مناسبت هفته حجاب و عفاف اعضای کانون فرهنگی زنان بلوچ ایرانشهر با بانوان حوزه حضرت عایشه صدیقه(س) دیدار کردند.
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۳۴
نشست هم اندیشی با اصحاب رسانه در شهرستان ایرانشهر
فرماندار شهرستان ایرانشهر؛ تشکیل جلسات هم اندیشی با هنرمندان و اصحاب رسانه می تواند در راستای بستر سازی توسعه شهرستان موثر واقع شود.
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۳۲
نشست انجمن کتابخانه های عمومی در شهرستان ایرانشهر
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی زنان بلوچ از ایرانشهر ؛ نشست انجمن کتابخانه های عمومی شهرستان ایرانشهر با حضور مدیرکل کتابخانه های استان و اعضای حقیقی و حقوقی انجمن شهرستان و به ریاست ابوذر کوثری ...
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۳۱
نشست ستاد ساماندهی امور جوانان در شهرستان ایرانشهر
معاون فرماندار؛ همه دستگاه‌ها را به همکاری در برگزاری جشن ازدواج که در آینده نزدیک اتفاق خواهد افتاد مکلف‌کرد.
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۲۹
افتتاح دومین مرکز حرفه آموزی معلولین ذهنی در شهرستان خاش
رئیس بهزیستی خاش؛ خدمت به خلق از عبادت های حسنه است.
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۲۸
افتتاح طرح اشتغالزایی cbr در خاش
فرماندار خاش ؛ طرح توانبخشی مبتنی بر جامعه با هدف برابر سازی فرصت ها و افزایش حضور افراد دارای ناتوانایی های مختلف صورت گرفته است
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۲۶
برگزاری دوره امداد و نجات ویژه بانوان در روستای هیت شهرستان قصرقند
آموزش موجب می شود تا در زمان بحران و حادثه بهترین واکنش، رفتار صورت گرفته و با کمترین خسارت جانی و مالی روبرو باشیم.
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۲۴
بازسازی خودروهای فرسوده شهرداری نیکشهر
شهردار نیکشهر از بازسازی یک دستگاه کامیون بازغلتان از خودروهای ناوگان عمران شهری خبر داد.
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۰۸:۰۷
«اقتدار» مرد و «لطافت و طراوت» زن، پایه استحکام خانواده
کارگاه اقتدار مرد و لطافت زن در زاهدان برگزار شد.

پربننده ترین ها

پر بحث ترینها

۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۰۷:۵۷
کارگاه رسیدن به خود باوری در روستای خیرآباد برگزار شد.
باور کردن خود یکی از اولین قدم ها به سمت موفقیت است...
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۰۸:۰۳
کارگاه آموزشی پیشگیری از اعتیاد در شهرستان ایرانشهر برگزار شد
جوانان سالم ۱۵ تا ۲۰ ساله‌ای که برای کسب تجربه یا در اثر معاشرت با دوستان نامناسب یا معتادان به استفاده از مواد مخدر پرداخته‌اند، بیشترین طیف افراد معتاد را از نظر مبنا تشکیل می دهند. این گروه به علت ...
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۰۷:۰۱
نشست هماهنگی چهارمین نمایشگاه بین المللی دستاوردهای روستایی
بحث وتبادل نظر بخشدار مرکزی نیکشهر با مدیر کل دفتر روستایی در خصوص حضور سیستان و بلوچستان در چهارمین نمایشگاه بین المللی دستاورد های روستایی
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۰۶:۲۶
کارگاه طب سنتی در روستای خیرآباد برگزار شد.
مزاج فصل تابستان گرم و خشک است. تابستان بهترین فصل برای کاهش وزن است.
۱۳۹۸/۴/۲۳ - ۰۷:۵۳
۲ قاچاقچی در ایرانشهر دستگیر شدند
دادستان عمومی و انقلاب ایرانشهر از کشف بیش از سه تن انوع مواد مخدر و دستگیری دو قاچاقچی توسط سربازان گمنام امام زمان(عج) این شهرستان خبر داد
۱۳۹۸/۴/۲۵ - ۰۷:۵۸
دیدار معتمدین بمپور با فرماندار شهرستان ایرانشهر
معتمدین بمپور با ابوذر کوثری معاون استاندار و فرماندار ویژه شهرستان ایرانشهر در دفتر ایشان دیدار نمودند .
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۰۶:۲۷
کارگاه رسیدن به آرامش در روستای خیرآباد برگزار شد.
لطفاً از امروز شکایت نکنید. یکی از موثرترین راههای خوب زندگی کردن این است که بی خیال تصمیمات غلط زندگی شوید و آرامش را که تکه گمشده زندگی تان است به خودتان هدیه دهید.
۱۳۹۸/۴/۲۳ - ۰۶:۴۷
آزادی ۱۵ زندانی جرائم غیر عمد سیستان و بلوچستان
مدیرنمایندگی ستاد دیه سیستان و بلوچستان گفت:۱۵ زندانی جرائم غیر عمد این استان به مناسبت میلاد امام رضا (ع) به آغوش گرم خانواده‌هایشان بازگشتند.
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۰۹:۱۵
افتتاح مرکز اقامتی میان مدت ترک اعتیاد در شهرستان ایرانشهر
مرکز اقامتی میان مدت ترک اعتیاد با حضور دکتر ابوذر کوثری معاون استاندار و فرماندار ویژه و مسئولان شهرستان ایرانشهر افتتاح و راه اندازی شد...
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۰۹:۱۴
برگزاری جشن میلاد باسعادت امام رضا (ع)
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی زنان بلوچ چابهار، همزمان با میلاد باسعادت امام رضا (ع) مراسم جشن و شادی همراه با مولودی خوانی و تواشیح، سخنرانی، پذیرایی از شرکت کنندگان، قرعه کشی مسابقات ویژه دهه کرامت ...