وبسایت خبری
امروز: دوشنبه ۶ خرداد ۱۳۹۸
آشنایی با هنر فیروزه کوبی
هر گردشگری که به شهرهای ایران از جمله اصفهان و مشهد سفر می‌کند، مجذوب هنر فیروزه کوبی می شود. این هنر از چیزی حدود ۶۰ سال پیش شروع شد.

به گــزارش سرویـــس مقــالات زنان بلوچ:

آن زمان فردی به نام یوسف حکمیان در مشهد شروع به انجام دادن فیروزه کوبی کرد که بعد از آن به شهرهای دیگری مثل اصفهان برده شد. این هنر شامل آثاری است که جزو صنایع دستی قرار می گیرند. فیروزه کوبی شامل ساخت بدنه و نشاندن فیروزه، پرداخت کار و زدن پلی استر است که آن را در ظروف متفاوتی از جمله ظروف پذیرایی نظیر میوه خوری، شکلات خوری و …دیده می شود. البته به غیر از ظروف، این هنر زیبا و ارزشمند در زیورآلات مختلفی نیز به چشم می خورد.

ساخت بدنه و نشاندن لاک

برای ساخت بدنه ظروف یا شئ مورد نظر از فلزاتی مانند مس، برنج، نقره و … استفاده می شود که البته عمده کارهایی که امروز مشاهده می کنید مس و یا برنج هستند. ظرف یا شئ زیرساخت تحت نظر استادی که اصطلاحا به او خم کار می گویند، انجام می‌گیرد. در این مرحله یکی از نکته های مهم این است که ضخامت زیرساخت در تمام قسمت ها یکی باشد. این ضخامت بسته به نوع زیر ساخت معمولا بین ۰٫۳ سانتی متر تا ۱٫۵ سانتی متر می رسد. مرحله دیگری که در این قسمت مورد توجه می باشد به نکر کاری معروف است. در این مرحله بخش هایی که قرار است فیروزه کوبی شود،‌ با زاویه ۹۰ درجه حدود ۲ تا ۳ میلیمتر پایین می رود. نکر کاری به منظور افزایش استحکام شئ انجام می شود. فیروزه هایی که در این هنر استفاده می شود معمولا از معدن های فیروزه نیشابور تهیه می گردد. قیمت فیروزه ها بر اساس رنگ، اندازه و .. تعیین می گردد که ابتدا کمی دارای ناخالصی و خاک هستند که باید قبل از شروع به کار آن ها شسته شوند.

در مرحله بعد لاک را که لایه لایه است می کوبند و بعد از آن پودری به رنگی بین قهوه ای و طلایی به دست می آید. پودر آماده شده را سپس با کالیفن ترکیب می کنند. نسبت هایی که میان کالیفن و لاک است را استادکاران به خوبی می دانند، زیرا اگر این نسبت جابجا شود، مشکلاتی از قبیل بروز حباب های ریز روی کار به وجود می آید. برای نشاندن لاک روی شئ یا ظرف، ابتدا آن را حرارت می دهند و بعد از آن ترکیب لاک و کالفین را در محل مورد نظر ریخته و تا زمانی که ذوب شود حرارت می دهند. با تکرار این عمل، لایه مورد نظر آماده فیروزه کوبی می گردد. در این مرحله نیز استادکاران بسیار دقت عمل به خرج می دهند زیرا اگر کمی حرارت زیاد از حد شود لاک خاصیت چسبندگی خود را از دست خواهد داد.

گذاشتن فیروزه روی زیرساخت

همانطور که گفته شد، سنگ های فیروزه قبل از انجام کار باید شسته شوند. برای یک فیروزه کوبی خوب، سپس فیروزه ها لانه بندی شده و بر اساس اینکه برای چه ظرف یا بدنه ای قرار است انجام گیرند، درشتی و کوچکی آن ها انتخاب می گردد. معمولا برای نشاندن سنگ ها ابتدا فیروزه ها را در پایین و بالای آن‌ها قرار داده و قسمت های میانی بعدا درست می شوند. نشاندن فیروزه ها کار بسیار پر دقتی است که به مهارت خاصی نیاز است. برای مثال وقتی فیروزه ها با فاصله کمتری از هم قرار می گیرند، بعد از اتمام کار، ظرف مورد نظر بسیار زیباتر و چشمگیرتر خواهد بود. برای چسبیدن فیروزه به ظرف ابتدا آن را به مقدار کمی حرارت می دهند تا مخلوط لاک و کالفین کمی نرم شود و سپس فیروزه ها را به آن می کوبند.

زمانی که فواصلی میان سنگ ها وجود دارد حرارت را کمی افزایش می دهند تا بعد از ریختن پودر لاک بیشتر، سنگ‌های ریزتری را (معمولا با دست) در میان فاصله های خالی بگذارند. استاد فیروزه کوبی معمولا با دست سطح فیروزه ها را فشار می دهد تا آن ها کاملا به زیرساخت مورد نظر بچسبند.

پرداخت کار

مرحله بعد هنر فیروزه کوبی پرداخت و ساییدن سنگ ها است. این عمل توسط یک صفحه ساب یا سمباده صورت می گیرد. دلیل انجام این مرحله این است که فیروزه ها باید سطح یکدستی داشته باشند که هم ظاهر آن زیبا باشد و هم از کنده شدن فیروزه های روی ظرف جلوگیری شود. وقتی استادی در حال سابیدن فیروزه ها می باشد، بسیار باید دقت عمل به خرج دهد زیرا سابیدن زیاد آن ممکن است منجر به گود شدن قسمت از بدنه شود.

مواردی پیش می آید که حتی بعد از پایان یافتن تمام این کارها، فیروزه ای از ظرف جدا می شود. در این مواقع برای قسمت مورد نظر باید ترمیمی توسط به کارگیری مجدد پودر لاک و فیروزه کوبی صورت گیرد. در انتهای این مراحت یک سمباده نرم تر برای یک دست و صیقلی شدن کار، استفاده می شود.

زدن پلی استر

آخرین مرحله از هنر فیروزه کوبی را می توان زدن پلی استر نامید که به عنوان پوششی برای حفاظت از فیروزه ها به کار می‌رود. البته افراد در این مرحله سلیقه های مختلفی دارند. معمولا برخی فیروزه کوب ها را بدون پلی استر و برخی دیگر با زدن آن می‌پسندند. پلی استر یک نوع شفافیت به کار می بخشد که دلیل دو دستگی سلیقه ها نیز شاید همان باشد. به هر حال اگر شخصی نخواهد به کارش پلی استر زده شود، می توان گفت که مرحله پرداخت کار آخرین مرحله فیروزه کوبی است.

کاربرد این هنر همانطور که گفته شد می تواند کاربردی و تزیینی باشد. شما می توانید زیورآلات، ظروف، تابلوها و … را ببینید که در آن هنر فیروزه کوبی به کار رفته است. حتی بر روی خوش نویسی های متفاوت نیز این هنر جای گرفته است. اساتید زیادی بر این هنر تسلط دارند که از جمله آن ها می توان یوسف حکمیان (می توان گفت آغاز کننده این هنر)، حاج داداش،سلیمان صدیق پور، محسن قربانی، روبن یروشالمی و الیاهو را نام برد.

منبع : مجله گردشگری الی گشت

تهیه و تنظیم : آرزو کدخدایی

کد کاربر ثبت کننده : 786

 

سرویس : مقاله
تاریخ : ۱۳۹۷/۱۲/۲۳ - ۰۳:۵۰
کد خبر: ۴۵۶۲۹۱
 
ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۸:۰۷
پکوره زینت سفرهای افطاری
پکوره یکی از غذاهای سنتی، خوشمزه و مورد علاقه مردم جنوب استان و زینت‌بخش سفره افطار آن‌ها در ماه مبارک رمضان است.
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۸:۰۳
فضیلت افطاری دادن
عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «مَنْ فَطَّرَ صَائِماً کان لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِمْ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئاً...
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۷:۵۹
فضایل ماه مبارک رمضان
ماه مبارک رمضان به جهت نزول قرآن کریم در آن و ویژگی های منحصری که دارد در میان ماه های سال قمری برترین است؛ قرآن کریم می فرماید: «ماه رمضان ماهی است که قرآن برای هدایت انسان ها در آن نازل شده است.»
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۷:۰۸
شهرستان زابل + تصویر
برپایی نمایشگاه (به ساحت آفتاب )
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۷:۰۳
به مناسبت شب های قدر:
شب قدر قلب ماه مبارک رمضان است
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۷:۰۱
برگزاری جلسه ارائه عملکرد بهداشت و درمان شهرستان خاش
فرماندار خاش: اهم تلاش ما بر روند خدمات رسانی به مردم و اطلاع رسانی در تمامی زمینه ها به آنهاست.
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۶:۵۹
خطبه های نماز جمعه خاش
امام جمعه خاش: خرمشهر قهرمان با همت بلند مردم و نیروهای ارزشمند نظام آزاد شد.
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۶:۵۷
تجلیل از 250 تلاشگر آموزش متوسطه شهرستان ایرانشهر
همایش تجلیل و تقدیر از 250 نفر تلاشگر حوزه آموزش متوسطه شهرستان ایرانشهر در سال تحصیلی 98-97 با حضور مدیر آموزش و پرورش، آموزگاران و دیگر مسئولین همراه با ضیافت افطاری در تالار مرکز آموزشی رفاهی فرهن...
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۶:۵۶
چابهار؛
غبار روبی و عطر افشانی مزارشهدای گمنام
۱۳۹۸/۳/۵ - ۰۶:۵۵
غبار روبی مزار شهدای شهرستان زابل
به مناسبت سالروز آزاد سازی خرمشهر

پربننده ترین ها

پر بحث ترینها

۱۳۹۸/۲/۳۱ - ۰۶:۵۸
برگزاری محفل انس با قران کریم در زاهدان برگزار شد
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی زنان بلوچ از زاهدان، به مناسبت ماه بهار قرآن، محفل انس با قرآن کریم با حضور بانوان قاری تشییع و تسنن و اعضای اصلی و افتخاری کانون و بسیجیان در حسینیه عاشقان ثا...
۱۳۹۸/۳/۱ - ۰۹:۰۲
برگزاری محفل انس با قران در خاش
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی کانون فرهنگی زنان بلوچ از خاش، محفل نورانی انس با قرآن کریم، چهارشنبه ۱ خرداد ماه مصادف با شانزدهمین روز از ماه رمضان، ماه رحمت و مغفرت به همت کانون فرهنگی زن...
۱۳۹۸/۳/۱ - ۰۹:۲۱
محفل انس با قرآن کریم در شهرستان نیمروز برگزار شد
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خبرنگار کانون فرهنگی زنان از سیستان، صبح امروز محفل انس با قرآن کریم ویژه خواهران اهل تسنن و تشیع با حضور خانم خزائلی مبلغ دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم ، اعضای افتخاری...
۱۳۹۸/۳/۱ - ۰۴:۴۸
راهکارهایی خاص برای پرداختن به رفتاراجتماعی به نقل ازاتوود
به کودکان بیاموزید که چگونه بادیگران بازی کنند وبجوشند ...
۱۳۹۸/۳/۱ - ۰۴:۴۴
ویژگی های یک آنتی ویروس مناسب
1. آزمون درخواست : زمانی که می خواهید پوشه یا فایلی را باز کنید و یا به یک صفحه ی اینترنتی دسترسی پیدا کنید، آنتی ویروس باید بتواند آن را بررسی نماید
۱۳۹۸/۳/۲ - ۰۵:۲۶
اگر دندان حساس دارید چای سبز بخورید
چای سبز را می توان یکی از پرخاصیت ترین نوشیدنی های جهان دانست. بنابراین بسیاری از مردم جهان به دلایل مختلف چای سبز می نوشند، عده ای به دنبال لاغری هستند و عده ای دیگر به دنبال آرامش اعصاب، اما جالب اس...
۱۳۹۸/۳/۲ - ۰۵:۲۳
۴ گروه خونی و ویژگی‌های شخصیتی
ژانویه ماه جهانی اهدا خون است. اما می‌دانستید میان گروه خونی و ویژگی‌های شخصیتی شما ارتباط وجود دارد؟
۱۳۹۸/۳/۱ - ۰۸:۱۷
بازدید فرماندار از زیر ساخت های گردشگری و آبخیزداری منطقه تفتان
فرماندار بر تسریع طرح های آبخیزداری تاکید کردند.
۱۳۹۸/۳/۴ - ۰۸:۰۰
حضور 1332 ورزشکار ‌در قالب 111 تیم در جام های رمضان سطح شهرستان نیکشهر
1332 ورزشکار در جام های رمضان شهرستان نیکشهر در قالب 111 تیم در نقاط مختلف شهری و روستایی شهرستان نیکشهر حضور داشته و به رقابت می‌پردازند .
۱۳۹۸/۳/۲ - ۰۵:۲۸
بهترین مزارع چای جهان
در جهان می توان حدود ۶۲ کشور را نام برد که به تولید چای می پردازند. مزارع چای در آن ها بسیار است که می تواند به یکی از مناطق پرگردشگر تبدیل شود.